Η ευλογιά των πιθήκων μπορεί να εξαπλωθεί στα μάτια, προειδοποιούν οι ειδικοί
![ευλογιά των πιθήκων](https://www.iatropedia.gr/wp-content/uploads/2022/08/Pink-eye-man-close-up-666x399.jpg)
Ο ιός που προκαλεί ευλογιά των πιθήκων μπορεί να μολύνει (και) τα μάτια, προκαλώντας οφθαλμολογικές εκδηλώσεις οι οποίες κυμαίνονται από επιπεφυκίτιδα έως εξέλκωση (πληγές) του κερατοειδούς χιτώνα, προειδοποιεί η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (AAO).
Σε ανάλυση που δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της εξηγεί πως μπορεί να συμβεί αυτό, τι είδους οφθαλμολογικά προβλήματα έχουν αναφερθεί έως στιγμής στους ασθενείς και τι πρέπει να κάνουν οι πάσχοντες αν αναπτύξουν ενοχλήματα στα μάτια. Παραθέτει επίσης βασικές συμβουλές για την πρόληψη αυτών των επιπλοκών.
Η ευλογιά των πιθήκων έως πρότινος προκαλούσε τοπικές εξάρσεις σε ορισμένες περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής. Εφέτος όμως έχει προκαλέσει πλήθος κρουσμάτων σε δεκάδες χώρες του κόσμου.
Σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο απολογισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, έως και τις 22 Αυγούστου 2022 είχαν αναφερθεί σε 96 χώρες του κόσμου 41.664 κρούσματα και 12 θάνατοι. Το σχεδόν 90% των κρουσμάτων εντοπίζονται σε δέκα χώρες (ΗΠΑ, Ισπανία, Βραζιλία, Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Καναδά, Ολλανδία, Περού, Πορτογαλία).
Στη χώρα μας, έως και τις 25 Αυγούστου 2022 είχαν καταγραφεί 54 κρούσματα, σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Ο δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, συνοψίζει τα κυριότερα σημεία από την ανάλυση της ΑΑΟ.
Με επιπεφυκίτιδα τρεις στους δέκα
Ο ιός που προκαλεί ευλογιά των πιθήκων είναι εύκολο να φθάσει στα μάτια, διότι πολλοί ασθενείς αναπτύσσουν δερματικό εξάνθημα στο πρόσωπο. Για να προστατευθούν οι πάσχοντες, πρέπει να εξετάζουν το δέρμα γύρω από τα μάτια για εξάνθημα. Ωστόσο δεν πρέπει να τρίβουν τα μάτια τους ή να αγγίζουν το πρόσωπό τους με τα χέρια, ιδίως εάν έχουν φλύκταινες (εξογκώματα) στα βλέφαρα ή κοντά σε αυτά.
Η μόλυνση των ματιών από τον ιό είναι αρκετά συνηθισμένη. Μελέτες προγενέστερων εξάρσεων στην Αφρική έχουν δείξει ότι ποσοστό έως και 30% των ασθενών με ευλογιά των πιθήκων αναπτύσσουν επιπεφυκίτιδα. Κατά την εφετινή παγκόσμια έξαρση, το αντίστοιχο ποσοστό που έχει αναφερθεί σε μελέτη είναι 3%.
Η απόκλιση αυτή ίσως οφείλεται στο ότι η εφετινή έξαρση παρουσιάζει σημαντικές διαφορές με τις προηγούμενες. Όχι μόνο έχει εξαπλωθεί εκτός Αφρικής, αλλά προκαλεί και διαφορετικά, συχνά πρωτόγνωρα συμπτώματα.
Άλλα οφθαλμολογικά προβλήματα
Συνοπτικά, τα οφθαλμολογικά προβλήματα που έχουν αναφερθεί εφέτος στους ασθενείς με ευλογιά των πιθήκων είναι:
- Κοκκίνισμα και εκκρίματα των ματιών (επιπεφυκίτιδα)
- Πρήξιμο στα βλέφαρα
- Φλύκταινες στα βλέφαρα ή γύρω από αυτά
- Ευαισθησία των ματιών στο φως (φωτοφοβία)
- Πόνος στα μάτια
- Θόλωμα της όρασης
Ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων μπορεί σε μερικές περιπτώσεις να απειλήσει την όραση, αλλά αυτό συμβαίνει πολύ σπάνια κατά την εφετινή έξαρση. Υπάρχει όμως ενδεχόμενο να μολυνθεί ο κερατοειδής χιτώνας και να δημιουργηθούν πληγές και ουλές που μπορεί να επηρεάσουν την όραση, σύμφωνα με αναφορές κατά τις προγενέστερες εξάρσεις στην Αφρική.
Τι πρέπει να κάνουν οι πάσχοντες
Η ΑΑΟ τονίζει πως αν ένα άτομο έχει διαγνωστεί με ευλογιά των πιθήκων και εκδηλώσει πόνο ή άλλο σύμπτωμα στο μάτι του, πρέπει να επικοινωνήσει αμέσως με έναν οφθαλμίατρο. Μολονότι δεν υπάρχουν ειδικά φάρμακα για τις οφθαλμοπάθειες από την ευλογιά των πιθήκων, ο οφθαλμίατρος μπορεί να χορηγήσει αντιϊικά, αντιβιοτικά ή αντιφλεγμονώδη για να αντιμετωπίσει τις σοβαρές οφθαλμικές εκδηλώσεις.
Αν τα συμπτώματα είναι ήπια, χωρίς πόνο ή θόλωμα της όρασης, και σε συμφωνία με τον οφθαλμίατρο, ο ασθενής μπορεί να δοκιμάσει να ενυδατώνει τα μάτια του με τεχνητά δάκρυα. Αυτά είναι χρήσιμα για να καταπραΰνει τον ερεθισμό και το κοκκίνισμα. Αν μάλιστα τα τεχνητά δάκρυα είναι πολύ κρύα (από το ψυγείο), μπορεί να είναι ακόμα πιο δραστική έναντι της ενόχλησης.
Αν τα βλέφαρα είναι πρησμένα, δοκιμάστε ψυχρά επιθέματα (κομπρέσες με παγωμένο νερό), διατηρώντας τα μάτια σας κλειστά. Οι κομπρέσες πρέπει να απολυμαίνονται μετά από κάθε χρήση, για να μην μολυνθούν και άλλα άτομα στο σπίτι.
Οι ασθενείς με ευλογιά των πιθήκων και ενοχλήματα στα μάτια δεν πρέπει να φορούν φακούς επαφής, ούτε μακιγιάζ ματιών έως ότου αναρρώσουν.
Καλύτερη η πρόληψη
Η καλύτερη θεραπεία, όμως, είναι η προστασία από την ευλογιά των πιθήκων. Η ΑΑΟ συνιστά στους πάσχοντες να μένουν στο σπίτι έως ότου υποχωρήσει εντελώς το δερματικό εξάνθημά τους ή όσο καιρό συστήσει ο θεράπων ιατρός.
Όσο καιρό είναι μεταδοτικοί, πρέπει να αποφεύγουν να μοιράζονται με άλλα άτομα αντικείμενα όπως:
- Πετσέτες
- Σεντόνια
- Ρούχα
- Ποτήρια
- Μαχαιροπίρουνα
Δεν πρέπει επίσης να αγγίζουν το πρόσωπό τους ούτε να τρίβουν τα μάτια τους. Πρέπει να επίσης να σαπουνίζουν σχολαστικά και να απολυμαίνουν συχνά τα χέρια τους.
Αντίστοιχα, οι φροντιστές των ασθενών με ευλογιά των πιθήκων, πρέπει να φορούν γάντια και να αποφεύγουν την άμεση επαφή με το δέρμα και με τα προσωπικά είδη τους.
«Παρά το γεγονός ότι ο ιός της ευλογιάς των πιθήκων κυκλοφορεί εδώ και δεκαετίες στις περιοχές όπου ήταν ενδημικός, οι ιατρικές έρευνες για τη νόσο ήταν λιγοστές και υποχρηματοδοτούνταν», τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος. «Η παρούσα παγκόσμια συρροή κρουσμάτων υποδηλώνει ενδεχόμενες αλλαγές στην βιολογία του ιού, στην ανθρώπινη συμπεριφορά ή και στα δύο. Είναι επομένως σημαντικό να βρισκόμαστε όλοι σε εγρήγορση και να τηρούμε τις οδηγίες προστασίας και αντιμετώπισης που εκδίδουν οι υγειονομικές Αρχές».
Φωτογραφία: iStock